ในครั้งก่อนได้เขียนบทความ "ทำเว็บอย่างไรให้คนสนใจ?" ไว้ถึงสองตอนแล้วทิ้งไปหลายวันโดยไม่เคยบอกว่าทั้งหมดมีกี่ตอน ก่อนจะสิ้นปีเก่านี้ต้องขอเสนอตอนสุดท้ายให้หมดหนี้สินกันเสียที

นั่นคือการทำเว็บให้ผู้คนสามารถหาเว็บของเราพบจากเว็บไซต์ประเภทที่ใช้ในการค้นหาเว็บไซต์อื่นๆ หรือที่เรียกว่า Search Engine นั่นเอง ซึ่งรายที่ดังที่สุด ณ เวลานี้ คงไม่พ้น Google

Search Engine จะทำหน้าที่เป็นตัวกลางระหว่างนักท่องอินเตอร์เน็ตทั้งหลายกับเจ้าของเว็บไซต์ต่างๆ ลักษณะการทำงานของเขาไม่ใช่รอให้เจ้าของเว็บไปลงทะเบียนแจ้งชื่อเว็บเหมือนอย่าง Web Directory แต่เป็นการทำงานด้วยการส่งโปรแกรม Bot ไปรวบรวมข้อมูลจากเว็บต่างๆ ว่าที่ไหนมีข้อมูลอะไรบ้าง มีการอัพเดทบ่อยแค่ไหน เก็บรวบรวมไว้ในฐานข้อมูล เมื่อผู้ใช้บริการ Search Engine ค้นหาเว็บจากคำที่ต้องการ Search Engine ก็จะหาจากฐานข้อมูลว่าเว็บใดมีเรื่องราวตรงตามคำค้นบ้าง และแต่ละเว็บมีคุณภาพแค่ไหน แล้วรายงานผลให้ผู้ใช้ทราบ เรียงตามลำดับปริมาณและคุณภาพของเนื้อหาเว็บที่สัมพันธ์กับคำค้นนั้นๆ

หน้าที่ของเจ้าของเว็บทั้งหลายประการแรกจึงต้องหมั่นอัพเดทเนื้อหาภายในเว็บของตนตามวัตถุประสงค์ของเว็บโดยสม่ำเสมอ ถัดมาคือต้องทราบว่าเนื้อหาในเว็บของตนนั้น มีคำสำคัญอะไรบ้างที่ชาวบ้านเขาจะใช้ในการสืบหาด้วย Search Engine

ยกตัวอย่างจากประสบการณ์การทำเว็บโหราศาสตร์ของผมเองที่ www.rojn-info.com ถ้าอยากจะให้ Search Engine ค้นเจอก็ต้องหมั่นหาเรื่องราวทางด้านโหราศาสตร์มาอัพเดทเว็บเสมอ ไม่ใช่ทำแค่เนื้อหาไม่กี่หน้ากับเว็บบอร์ด แล้วหวังว่าวันดีคืนดี Search Engine จะมาปิ๊งเรา และไม่ใช่การเอาเนื้อหาอะไรอย่างอื่นที่ไม่เกี่ยวกับโหราศาสตร์ อย่างเรื่องย่อละครทีวี เนื้อเพลงดังๆ หรือภาพนางแบบ มาโปะไว้เพื่อดึงดูดความสนใจ

และเนื้อหาในเว็บยังจะต้องมีการจัดระเบียบให้ Search Engine หาพบและจัดเว็บเราไว้ในลำดับแรกๆ ของรายงานตามคำค้น ถ้าติดหน้าแรกหรือถึงขนาดรายการแรกยิ่งดี เรื่องนี้เป็นกระบวนการที่มีรายละเอียดมากมายจนเป็นศาสตร์ที่เรียกกันว่า SEO หรือ Search Engine Optimization ซึ่งคุณสามารถศึกษาได้จากตำรับตำราและเว็บไซต์บางแห่ง ในที่นี้ขอแนะนำเว็บ www.makemany.com ซึ่งจะหนักไปทางเว็บประเภท Blog แต่ก็สามารถนำไปประยุกต์ได้กับเว็บทั่วไปด้วย แต่ในที่นี้จะขอเล่าย่อๆ ตามที่เคยได้รับการอบรมมาจาก ReadyPlanet มา

เคล็ดย่อๆ มันมีอยู่ว่า เจ้า Search Engine นั้นมันสร้างขึ้นมาโดยฝรั่งตาน้ำข้าวที่ภาษาเขียนไม่ได้ติดกันเป็นพืดแบบภาษาไทย แต่มีช่องว่างระหว่างคำ เช่นเวลาจะเขียนสารภาพรักกับแฟนหรือกิ๊ก ก็บอกว่า "I love you." ไม่ใช่ "Iloveyou." เมื่อตะแกคิดโปรแกรมเว็บ Search Engine ก็อาศัยพื้นฐานการเว้นช่องว่างในภาษาเขียนแบบนี้เป็นหลักในการค้นหาคำที่ต้องการ โดยไม่ได้ใส่ใจว่าภาษาอื่นจะแตกต่างไปจากตนเองอย่างไร

หากผมทำเว็บไซต์เป็นภาษาอังกฤษโดยเขียนว่า "I learned uranian astrology from major general Prayool Pol-Areey" ไม่เป็นการยากที่ Search Engine จะมาพบคำว่า "uranian" และ "astrology" พบและนำไปเก็บเป็นข้อมูลไว้รายงานผู้ใช้บริการค้นข้อมูล

แต่พอเป็นภาษาไทย หากผมเขียนตามปกติว่า "ผมเรียนโหราศาสตร์ยูเรเนียนจากอาจารย์พลตรีประยูร พลอารีย์" เจ้า Search Engine ที่ฝรั่งทำจะไม่สามารถแยกคำในภาษาไทยปกติเช่นนี้ได้ จึงต้องใส่ช่องว่างให้เขาเป็น "ผมเรียน โหราศาสตร์ ยูเรเนียน จาก อาจารย์ พลตรี ประยูร พลอารีย์" (อาจเขียน "โหราศาสตร์" กับ "ยูเรเนียน" ให้ติดกันก็ได้ แล้วแต่การตัดสินใจว่าจะให้คำไหนเป็น Keyword)

ทาง ReadyPlanet เขาแนะนำถึงขนาดให้เขียนแบบนี้ตลอดทั้งเว็บไซต์เลย ซึ่งหลายคนอาจจะไม่เคยชินหรือกลัวกระทั่งภาษาจะวิบัติ โดยส่วนตัวผมได้นำมาประยุกต์ใช้เฉพาะที่สำคัญจริงๆ คือ ในส่วนชื่อของบทความ ในเนื้อหาของบทความก็จะใส่ช่องว่างคั่นเฉพาะคำที่สำคัญจริงๆ และบ่อยครั้งที่ผมจะใส่คำที่ต้องการเน้นไว้ในเครื่องหมายคำพูดด้วย เพื่อไม่ให้การแบ่งคำผิดธรรมชาติภาษาไทยมากนัก เพียงเท่านี้ก็ได้ผลมากแล้ว

อีกตำแหน่งหนึ่งที่เว็บมาสเตอร์มือใหม่มักจะมองข้าม คือ Title ที่ปรากฏตรงส่วน Title Bar ของแต่ละหน้า ที่หลายรายไปใส่เป็นโดเมนเนม หรือที่หนักไปกว่านั้น ปล่อยให้เป็นคำว่า Untitled ตาม Default ของโปรแกรมที่ตัวใช้ แต่ตามหลัก SEO นั้น เจ้า Search Engine จะให้ความสำคัญกับ Title หรือส่วนหัวของเว็บค่อนข้างมาก

ขออนุญาตยกตัวอย่างเว็บตัวเองอีกที หากผมใส่หัวเป็น www.rojn-info.com ตามชื่อโดเมน ทั้งคนทั้ง Search Engine ที่ไหนจะรู้ว่าเป็นเว็บอะไร ผมจึงได้ใส่เป็น "โรจน์ จินตมาศ : โหราศาสตร์ ยุค IT (โหราศาสตร์ยูเรเนียน/สากล - Uranian Astrology)" เหตุที่ใส่ชื่อตัวเองเป็นคำค้นด้วยก็เพราะเชื่อว่าตัวเองมีชื่อเสียงในวงการยูเรเนียนอยู่พอสมควร เมื่อมีใครรู้ว่าผมทำเว็บจากการบอกกันปากต่อปากเพียงว่านายโรจน์แกทำเว็บโดยไม่รู้โดเมนเนมชัวร์ๆ ก็ต้องเอาชื่อผมค้นใน Search Engine แน่ๆ และทุกวันนี้ก็ยังมีคนใช้ชื่อผมหาเว็บจริงๆ อีกตัวอย่างจากเว็บ ReadyPlanet ซึ่งเป็น "อาจารย์" ผมเอง ใส่ Title ไว้ว่า "ReadyPlanet.com : เว็บไซต์สำเร็จรูป แห่งแรก และใหญ่ที่สุดในประเทศไทย" ลองค้นคำว่า "เว็บไซต์สำเร็จรูป" ไม่มีหลุดแน่

หวังว่าบทความชุดนี้คงจะได้มีส่วนช่วยให้ท่านเจ้าของเว็บหรือเจ้าของบล็อกทั้งหลายมองเห็นแนวทางการโปรโมทเว็บในเบื้องต้น ที่ได้ผลเป็นเรื่องเป็นราวและไม่เบียดเบียนผู้อื่น เลิกเสียทีเถิด การส่งสแปมเมล์และการตั้งกระทู้สแปมในเว็บบอร์ดชาวบ้านแบบไม่ดูตาม้าตาเรือและไม่ให้เกียรติกัน หากใครเคยทำก็จงทิ้งมันไว้กับปีเก่า แล้วเริ่มต้นปีใหม่อย่างถูกต้องตามหลักวิชาการและหลักจรรยาบรรณกันเถอะครับ